หลักการอ่านโน้ตไทยเบื้องต้น


         หลักการอ่านโน้ตไทยตามหลัก ของ พันโทพระอภัยพลรบ  (พลอย  เพ็ญกุล
พ.ศ. 2403-2459)  ซึ่งเป็นผู้แต่งตำราดนตรีวิทยาเมื่อ  พ.ศ.2450 และอธิบายหลักการ
บันทึกโน้ตแบบตัวอักษรขึ้นจนได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก  การบันทึกโน้ตแบบตัวอักษร
ีนี้เป็นการใช้ตัวอักษรไทยมาเปรียบเทียบให้ตรงกับเสียงของโน้ตสากลดังนี้ 

ด =  โด

ร =  เร

ม = มี

ฟ = ฟา

ซ = ซอล

ล = ลา

ท = ที

         ในกรณีที่เป็นโน้ตเสียงสูงจะใช้การประจุดไว้บนตัวโน้ต เช่น ดํ = โด สูง  เป็นต้นวิธีการนี้ช่วยให้เข้าใจง่าย   สำหรับวิธีการบันทึกโน้ตไทยนั้นจะบันทึกลงในตาราง
โดยแบ่งออกเป็นบรรทัด  บรรทัดละ 8 ช่องเรียกว่า “ห้อง” ในแต่ละห้องจะบรรจุโน้ตไว้
4 ตัว ถ้าเป็นอัตราปานกลางหรือจังหวะสองชั้น โน้ตตัวสุดท้ายของแต่ละห้องจะเป็นโน้ต
เสียงตกจังหวะซึ่งในที่นี้จะอธิบายเฉพาะการอ่านโน้ตแบบอัตราสองชั้นเป็นหลัก

         ฉิ่ง                ฉับ             ฉิ่ง            ฉับ             ฉิ่ง              ฉับ           ฉิ่ง              ฉับ

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

1 2 3 4

         นอกจากตัวโน้ตที่บันทึกลงในตารางแล้ว  ยังมีเครื่องหมาย –  ซึ่งใช้แทนตัวโน้ต
ด้วยขีด 1 ขีด (-) ใช้แทนโน้ต 1 ตัว  แสดงการเพิ่มเสียงตัวโน้ตที่อยู่ข้างหน้าเครื่องหมาย
ให้มีเสียงยาวขึ้น  ทั้งนี้ความยาวของเสียงจะมีมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับจำนวนขีด (-) ดังนี้
ถ้ามี -                    มีค่าความยาวของเสียงเท่ากับ 1/4 จังหวะ
ถ้ามี - -                 มีค่าความยาวของเสียงเท่ากับ 2/4 จังหวะ
ถ้ามี - - -               มีค่าความยาวของเสียงเท่ากับ 3/4 จังหวะ
ถ้ามี - - - -            มีค่าความยาวของเสียงเท่ากับ 4/4 จังหวะ หรือ เท่ากับ 1 จังหวะ

         วิธีการอ่านโน้ตไทยนั้นจะใช้การเคาะจังหวะที่โน้ตท้ายห้อง  แทนเสียงฉิ่งฉับ
ในอัตราสองชั้นจะมีโน้ตตัวสุดท้ายเป็นเสียงตกจังหวะเสมอ  เมื่อกำหนดให้ 1 บรรทัดโน้ต
เท่ากับ 1 หน้าทับปรบไก่ ดังนั้นเมื่ออ่านโน้ตอัตราสองชั้น ควรเคาะจังหวะที่โน้ตห้อง
สุดท้ายแทนเสียงฉิ่งเสียงฉับ  สังเกตที่ตัวพิมพ์เข้าจะทำให้เข้าใจวิธีการบันทึกได้ง่ายขึ้น
สำหรับการบันทึกโน้ตไทยโดยทั่วไปจะบันทึกไว้ 8 ลักษณะที่พบมากที่สุด ดังนี้

โน้ตแบบ 4 ตัว ต่อ 1 ห้อง
          ฉิ่ง              ฉับ               ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ            ฉิ่ง             ฉับ

ด ด ด ด

ร ร ร ร

ม ม ม ม

ฟ ฟ ฟ ฟ

ซ ซ ซ ซ

ล ล ล ล

ท ท ท ท

ดํ ดํ ดํ ดํ

โน้ตแบบ 3 ตัว ต่อ 1 ห้อง
        ฉิ่ง              ฉับ               ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ              ฉิ่ง              ฉับ

- ด ด ด

- ร ร ร

- ม ม ม

- ฟ ฟ ฟ

- ซ ซ ซ

- ล ล ล

- ท ท ท

- ดํ ดํ ดํ

โน้ตแบบ 3 ตัว แต่เป็นลักษณะของ 1 ห้อง 1 ตัว และ 3 ห้อง ตัว
เป็นโน้ตที่ใช้สำหรับมือฆ้อง
          ฉิ่ง             ฉับ              ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ              ฉิ่ง              ฉับ

- - - ด

ด ด - ร

ร ร - ม

ม ม - ฟ

ฟ ฟ - ซ

ซ ซ - ล

ล ล - ท

ท ท - ดํ

โน้ตแบบ 2 ตัว ต่อ 1 ห้อง (ตัวที่ 2 และตัวที่ 4)
           ฉิ่ง            ฉับ              ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง              ฉับ

- ด - ด

- ร - ร

- ม - ม

- ฟ - ฟ

- ซ - ซ

- ล - ล

- ท - ท

- ดํ - ดํ

โน้ตแบบ 2 ตัว ต่อ 1 ห้อง (ตัวที่ 3 และตัวที่ 4)
        ฉิ่ง               ฉับ              ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ              ฉิ่ง             ฉับ

- - ด ด

- - ร ร

- - ม ม

- - ฟ ฟ

- - ซ ซ

- - ล ล

- - ท ท

- - ดํ ดํ

โน้ตแบบ 2 ตัว ต่อ 1 ห้อง เป็นแบบจังหวะยก (ตัวที่ 1 และตัวที่ 2)
         ฉิ่ง               ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง            ฉับ              ฉิ่ง              ฉับ

ด ด - -

ร ร - - 

ม ม - -

ฟ ฟ - -

ซ ซ - -

ล ล - -

ท ท - -

ดํ ดํ - -

โน้ตแบบ 1 ตัว ต่อ 1 ห้อง
           ฉิ่ง            ฉับ              ฉิ่ง             ฉับ             ฉิ่ง             ฉับ              ฉิ่ง            ฉับ

- - - ด

 - - - ร

- - - ม

- - - ฟ

- - - ซ

- - - ล

- - - ท

- - - ดํ

โน้ตแบบ 1 ตัว ต่อ 2 ห้อง
            ฉิ่ง            ฉับ             ฉิ่ง            ฉับ              ฉิ่ง            ฉับ             ฉิ่ง              ฉับ

- - - -

 - - - ด

- - - -

- - - ร

- - - -

- - - ม

- - - -

- - - ฟ

         การบันทึกโน้ตไทยทั้ง 8 ลักษณะนี้ถือเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการเริ่มอ่าน
โน้ตเพลงไทย  เพราะสามารถครอบคลุมรูปแบบการบันทึกโน้ตเพลงไทยได้ทั้งหมด
การศึกษาเพลงไทยนั้นควรจะต้องทราบถึงวิธีการอ่านโน้ตไทยขั้นพื้นฐานเสียก่อน
จึงนำไปสู่การศึกษาเพลงไทยในเชิงทฤษฎีให้เข้าใจอย่างถ่องแท้

 

 

จิรกานต์  สิริกวินกอบกุล (ขนุน)

kanun_infinity(at)hotmail.com