การสร้างวงจรอิเล็กทรอนิกส์
สิ่งสำคัญที่สุดในการสร้างวงจรอิเล็กทรอนิกส์ คือ ความใส่ใจในรายละเอียด และการบัดกรีลายวงจรอิเล็กทรอนิกส์
ซึ่งไม่สามารถจะอธิบายได้ทั้งหมดแต่จะให้ หลักการที่สำคัญได้ ดังนี้
การบัดกรีวงจรไฟฟ้าเป็นขั้นตอนที่ละเอียดอ่อน ต้องอาศัยทักษะจากการฝึกฝน จงจำไว้เสมอว่า การบัดกรีที่มีประสิทธิภาพ จะช่วยให้วงจรอิเล็กทรอนิกส์สามารถทำงานได้อย่างดีและคงทนด้วยเช่นกัน การบัดกรีที่ไม่ดีจะเป็นการเพิ่มค่าใช้จ่ายในการทำงาน และเกิดข้อบกพร่องในวงจรได้ การสร้างวงจรอิเล็กทรอนิกส์เป็นงานอดิเรกนั้น การบัดกรีที่ไม่ดีมักเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้วงจรไม่ทำงาน และทำให้หมดเชื่อมั่นในตัวเองด้วย จงจำไว้ว่าการบัดกรีเป็นงานที่ง่ายในการเรียนเหมือนการขี่จักรยาน เมื่อเป็นแล้วจะไม่มีทางลืม!!!
ภาพด้านล่างแสดงขั้นตอนการสร้างจุดบัดกรีที่สมบูรณ์บนแผ่นวงจร (PCB) หากคุณเพิ่งเคยบัดกรีเป็นครั้งแรก ขอแนะนำเพื่อเป็นการฝึกฝนที่ดี ควรเลือกใช้แผ่นวงจรและอุปกรณ์ที่ใหม่และสะอาด อย่าใช้อุปกรณ์ที่เก่าหรือสกปรกเนื่องจากจะทำให้บัดกรียากและอาจจะไม่สำเร็จเลยก็ได้
| การทำความสะอาดปลายหัวแร้ง โดยใช้ฟองน้ำที่เปียก หัวแร้งในภาพ รุ่น Ungar Concept 2100 Soldering Station. | ![]() |
|
![]() |
(ซ้าย)ผลิตภัณฑ์บางอย่างช่วยให้หัวแร้งสะอาด เช่น ดีบุกทำความสะอาดปลายหัวแร้ง ของ บ.Multicore (TTC) (ขวา) การใส่อุปกรณ์และถ่างขาอุปกรณ์ เพื่อไม่ให้หลุดออกขณะหงายแผ่นวงจรเพื่อทำการบัดกรีอุปกรณ์ |
![]() |
![]() |
(ซ้าย) วิธีที่ดีและมีประโยชน์ ควรจะตัดปลายขาอุปกรณ์ให้มีความยาวพอประมาณ เพื่อสะดวกในการบัดกรี และป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายแก่ลายวงจรทองแดงเนื่องจากแรงกดได้ (ขวา) วางปลายหัวแร้งที่ทำความสะอาดแล้ว ลงระหว่างลายทองแดงและขาของอุปกรณ์ เพื่อเป็นการให้ความร้อน แก่ทั้งสองส่วนไปพร้อมกัน |
|
![]() |
(ซ้าย) ให้ความร้อนต่อเนื่องขณะที่ใส่ตะกั่วบัดกรี ไม่เกิน 3 มิลลิเมตร นำหัวแร้งออกทันทีและปล่อยให้รอยบัดกรีเย็นเองตามธรรมชาติ (ขวา) ใช้เวลาเพียง 1-2วินาที จะได้รอยบัดกรีที่สมบูรณ์แบบ ซึ่งจะมีรูปร่างสวยงามและเป็นเงางาม ตรวจสอบทุกขั้นตอนตามแนวทางที่ให้ไว้ เพื่อแก้ปัญหาในขั้นต่างๆ |
![]() |
![]() |
(ซ้าย) ตัวอย่างของรอยบัดกรีที่ "แห้ง" เกินไป เกิดการไหลเลอะด้านข้าง และไม่ได้รูปร่างเป็นทรงที่สวยงาม รอบขาอุปกรณ (ขวา) แก้ไขรอยบัดกรี ทำได้โดยใช้ "ตาข่ายบัดกรี" เป็นอุปกรณ์ราคาถูกและมีประสิทธิภาพมาก ระวังอย่าให้ความร้อนมากเกิน ไปแก่แผ่นวงจร อีกวิธีหนึ่งคือใช้ที่ดูดตะกั่ว |
![]() |
Small-print:these photos are Copyright © Alan Winstanley 1997. However, you are free to download them for personal or educational use: help yourself. If you wish to use them for any commercial reasons, all I ask is that you seek my prior approval first at alan@epemag.demon.co.uk.
For the photographer:
the photographs were taken by the author using a Minolta X-700 SLR with 50mm
Minolta MC manual-focus macro lens at f11-16, coupled to a Minolta Auto 80PX
macro ring flash gun. Film was Kodak Gold 200. The prints were scanned using
an HP Scanjet 4C flatbed scanner, and enhanced using JASC Paintshop Pro 4.1
before being uploaded to the EPE web site.
V1.1 Last updated 3rd April 1997
ภาพด้านล่าง คือ ตารางสีของตัวต้านทาน ภาพจากมหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย ตัวต้านทานเป็นอุปกรณ์ ซึ่งมีสมบัติต้านทานการใหลของประจุไฟฟ้า หน่วยในระบบ SI เป็นโอหม์ >W ตามภาพจะอ่านค่าความต้านทานจากซ้ายไปขวา โดยมีแถบสีสองแถบแรกเป็นค่าที่มีนัยสำคัญ ตามด้วยแถบสีที่แทนตัวคุณและแถบที่บอกความคลาดเคลื่อน โดยตัวคุณจะหมายถึงจำนวนเลข 0 ที่จะเขียนต่อท้ายเลขนัยสำคัญที่อ่านได้ ดังตัวอย่างจะเติมเลขศูนย์ 3 ตัวตามท้ายเลข 27 โดยตัว k แทนค่า กิโล หรือ พัน และ M แทนค่าเป็น เมก หรือ ล้าน บนวงจรอิเล็กทรอนิกส์จะเลิอกใช้ความต้านทานแบบแปรค่า เพื่อกำหนดค่าขีดเริ่ม เสียงเบส เสียงแหลม และระดับความดัง ซึ่งจะมีค่าความต้านทานพิมพ์ เป็นตัวเลขรหัส เช่น 103 หมายถึง ตัวเลข 1 และ 0 และตามด้วยเลข 0 อีก 3 ตัว จะได้ 10000 หรือมีค่าเท่ากับ 10kW
ตัวเก็บประจุเป็นอุปกรณ์ซึ่งประกอบด้วยคู่แผ่นโลหะซึ่งมีฉนวนอยู่ระหว่างกลาง สามารถเก็บสะสมประจุไฟฟ้าได้ชั่วคราว
มีหน่วยตามระบบ SI เป็น ฟารัด ซึ่งตัวเก็บประจุที่ใช้งานทั่วไปจะมีค่าเป็น ไมโครฟารัด
หรือ หนึ่งส่วนล้านฟารัด การบอกค่าตัวเก็บประจุมีหลายแบบ ซึ่งมีลักษณะที่พบบ่อย
สามแบบ เช่น สำหรับตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโตรไลต์ จะพิมพ์เป็นอักษรภาษาอังกฤษ เช่น
330MF หรือ 10mf ตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโตรไลต์เป็นชนิดมีขั้ว ซึ่งจะต้องต่อขั้วบวกและลบในวงจรไฟฟ้าให้ถูกต้อง
ตัวเก็บประจุจะเขียนในลักษณะเดียวกันเช่น 1MF หรืออาจจะเขียนเป็นรหัสเลข เช่น
104 จะมีความหมายว่า เลข 1 คือเลขตัวแรก 0 คือเลขตัวที่สอง และ 4 คือจำนวน 0 ที่เขียนตามหลัง
จะได้ 100000 พิโคฟารัด หรือ 10E-12 ฟารัด ซึ่งมีค่าเท่ากับ หนึ่งในพันล้านส่วน
(En หมายถึง 10 ยกกำลัง n)
ไดโอดเป็นอุปกรณ์ซึ่งยอมให้มีกระแสผ่านได้ในทิศทางเดียวเท่านั้น โดยกระแสจะผ่านจากขั้วบวกไปยังขั้วลบ โดยแถบสีบนไดโอดจะบอกขั้ว คาโทดหรือขั้วลบ นั่นคือกระแสจะผ่านจากขั้วที่มีแถบสีไปยังอีกขั้วหนึ่ง กระแสจะไม่สามารถผ่านได้ในทิศทางตรงกันข้าม วงจรไฟฟ้าบนแผ่นพิมพ์วงจร (PCB) จะมีลักษณะดังภาพด้านล่าง การติดตั้งอุปกรณ์ลงบนแผ่นวงจรมีขั้นตอนดังภาพ

| ขั้นที่ 1 ใส่ตัวต้านทาน R1, R2, R3 และ R4 ในตำแหน่งต่างๆ ดังภาพ ดัดขาตัวต้านทานให้กางออกเล็กน้อย เพื่อป้องกันไม่ให้หลุดออกจากแผ่นวงจร กลับด้านของแผ่นวงจรและตัดขาอุปกรณ์ให้เหลือความยาวพอประมาณ เพื่อนำไปบัดกร |
|
| R1, 3.9K ส้ม ขาว แดง R2, 4.7Meg เหลือง ม่วง เขียว R3, 15K น้ำตาล เขียว ส้ม R4, 15K น้ำตาล เขียว ส้ม |
![]() |
| ขั้นที่ 2 ใส่ R5, R6, R7 และ R8 โดยมีขั้นตอนต่างๆ เหมือนกับการใส่ตัวต้านทานในขั้นที่ 1 |
|
| R5, 470 เหลือง ม่วง น้ำตาล R6, 470 เหลือง ม่วง น้ำตาล R7, 10K น้ำตาล ดำ ส้ม R8, 10K น้ำตาล ดำ เหลือง |
![]() |
| ขั้นที่ 3 ใส่ R9, R10, และ R11 โดยมีขั้นตอนต่างๆ เหมือนกับการใส่ตัวต้านทานในขั้นที่ 1 |
|
R9, 10K R10, 3.3K R11, 150k |
|
| ใส่ไดโอด D1 และ D2 โดยมีขั้นตอนเหมือนกับการใส่ตัวต้านทาน โดยให้ด้านที่มีแถบสีอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง |
|
D1 1N4148 D2 1N4148 |
![]() |
| ขั้นที่ 5 ใส่ตัวเก็บประจุ C1 และ C3 ค่า 0.22MF ในตำแหน่งดังภาพ ดัดขาให้กางออกเล็กน้อยเพื่อไม่ให้ลื่นหลุดขณะหงายแผ่นวงจร ตัดขาให้เหลือความยาวพอที่จะบัดกรีได้ |
|
C1 .22MF C3 .22MF |
|
| ขั้นที่ 6 ใส่ตัวเก็บประจุ C10 และ C11 ค่า 0.1MF ในตำแหน่งดังภาพ |
|
| C10 .1MF C11 .1MF |
![]() |
| ขั้นที่ 7 ใส่ตัวเก็บประจุ C12 และ C13 ค่า 0.1MF ในตำแหน่งดังภาพ ดังขั้นตอนเดิม |
|
| C12 .1MF
C13 .1MF |
![]() |
| ขั้นที่ 8 ใส่ตัวเก็บประจุ C9 C14 C15 และ C16 ค่า 0.1MF ตามตำแหน่งดังภาพดังขั้นตอนเดิม |
|
| C9 0.1MF C14 0.1MF C15 0.1MF
C16 0.1MF |
![]() |
| ขั้นที่ 9 ใส่ตัวเก็บประจุ C4 C5 C6 และ C7 ค่า 0.01MF ตามตำแหน่งดังภาพดังขั้นตอนเดิม |
|
| C4 0.01MF C5 0.01MF C6 0.01MF C7 0.01MF |
![]() |
| ขั้นที่ 10 ใส่ตัวเก็บประจุ C2 ค่า 10MF เป็นตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโตรไลต์ ระวังขั้วลบอยู่ด้านซ้ายและขั้วบวกอยู่ด้านขวา |
|
| C2 10MF |
![]() |
| ขั้นที่ 11 ใส่ตัวเก็บประจุ C8 ค่า 330MF เป็นตัวเก็บประจุแบบอิเล็กโตรไลต์ ระวัง ขั้วบวกอยู่ด้านซ้าย และ ขั้วลบอยู่ด้านขวา |
|
| C8 330MF |
|
| ขั้นที่ 12 ใส่ตัวต้านทานปรับค่าได้ VR1 ค่า 10K แบบทริมเมอร์ ในตำแหน่งตามภาพ |
|
| VR1 10K Trimmer |
|
| ขั้นที่ 13 ใส่ตัวต้านทานปรับค่าได้ VR2 VR3 และ VR4 ดังภาพ |
|
| VR2 100K VR3 100K VR4 10K |
|
| ขั้นที่ 14 ใส่ตัวต้านทานแบบ อะเรย์ โดยให้ขาที่ 1 อยู่ด้านขวาดังภาพ ขาที่1จะมีแถบหรือจุดที่ปลายด้านนั้น |
|
| Array 2 10K 7-resistors ขา 1 เป็นขาร่วม |
|
| ขั้นที่ 15 สังเกตอุปกรณ์ประเภท IC จะมีเลขบอกชนิพิมพ์บอกบนแผ่นวงจร เช่น 74LS หรือตัวอักษรอื่น ให้สังเกตเฉพาะตัวเลขที่บอกถึงชนิด ตัวอย่างเช่น 74LS02 จะเป็น 74xx02 โดยที่ xx จะเป็นอักษรใดๆ ก็ได้ เช่น LS AH เป็นต้น ใส่ IC1 IC2 และ IC5 ในตำแหน่งดังภาพ ระวังต้องใส่ให้ถูกต้องตามเบร์ IC และ ให้ notches อยู่ที่ด้านซ้าย หากใส่ผิดจะทำให้วงจรและคอมพิวเตอร์ที่ไปใช้งานเสียหายได้ ขาที่ 1 ของ IC จะอยู่ที่ตำแหน่งล่างซ้าย ให้ดัดขาในแนวทแยงให้กางออกเล็กน้อย เพื่อกันไม่ให้หลุด เริ่มยึดขาในแนวทแยงก่อน (โดยการบัดกรีเพียงเล็กน้อย) ให้ความร้อนแก่ขาที่เริ่มบัดกรีเป็นขาแรก ขณะที่ดัน IC จากด้านบน เพื่อให้แน่ใจว่า IC ติดแนบกับแผ่นวงจรดี แล้วจึงบัดกรีขาอ่ืนๆ ต่อไป |
|
| IC1 TL074 IC2 74LS02 IC5 DAC0832 |
|
| ขั้นที่ 16 ใส่ IC4 ตามขั้นตอนที่ได้ทำไปแล้ว |
|
| IC4 ADC0809 |
|
| ขั้นที่ 17 ใส่ IC7 และ IC8 |
|
| IC7 74LS244 IC8 74LS08 |
|
| ขั้นที่ 18 ใส่ IC9 IC10 IC11 IC12 และ IC13 |
|
| IC9 74LS393 IC10 74LS138 IC11 74LS688 IC12 74LS245 IC13 LM380N-8 |
![]() |
ขั้นที่ 19 |
|
| Jumper 1
Switch ตัวอักษรอยู่ในลักษณะเดียวกับ IC |
![]() |
| ขั้นที่ 20 ใส่แจ๊ค J1 เพื่อใช้กับไมโครโฟนและ แจ๊ค J2 สำหรับลำโพง |
|
J1 ไมโครโฟน สัญญาณเข้า J2 ลำโพง สัญญาณออก |
![]() |
| ขั้นที่ 21 ใส่ IC6 DAC0832 IC แปลงสัญญาณอะนาลอกเป็นดิจิทัล ตัวที่ 2 |
|
| IC6 DAC0832 | ![]() |
ขั้นที่ 22 |
|
IC3 Header 1 Header 2 |
![]() |
| ขั้นที่ 23 ขั้นตอนสุดท้ายใส่ตัวต้านทานแบบอะเรย์ 1 ขั้วต่อ 3 และ 4 เป็นอันเสร็จสมบูรณ์สำหรับขั้นตอนการติดตั้งอุปกรณ์ลงบนแผ่นวงจรพิมพ์ |
|
อะเรย์ 1 ขั้วต่อ 3 ขั้วต่อ 4 |
![]() |
อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการทดลองทางดิจิทัล
ตัวเก็บประจุ |
|
| C9, C10, C11, C12, C13, C14, C15, C16 |
.1MF ระยะระหว่างขา .2นิ้ว หรือ 5มม. ทนแรงดันได้เกิน 5 โวลต์ แบบเซรามิก |
ตัวต้านทานแบบอะเรย์
หรือ เน็ทเวิร์ค |
|
| ARRAY1 |
ตัวต้านทานภายใน 9 ตัว ค่า 10K มี 10ขา แบบ SIP โดยขา 1 อยู่ที่ปลายเป็นขาร่วม |
| ARRAY2 |
ตัวต้านทานภายใน 7ตัว ค่า 10K มี 8ขา แบบ SIP โดยขา 1 อยู่ที่ปลายเป็นขาร่วม |
|
DIP Switch
|
|
| SW1 |
Three Position DIP Switch |
| Headers
-- All have two rows .1" apart with pins .1" apart |
|
| HEADER 1 |
2 X 8 pin header |
| HEADER 2 |
2 X 5 pin header |
| HEADER 3 and 4 |
2 X 13 pin headers |
| Integrated
Circuits -- 74, 74HCT, 74AHC, etc. prefixes may be substituted for
74LS |
|
| IC2 |
74LS02 quad NOR gate |
| IC3 |
8C255 Programmable Peripheral Interface |
| IC7 |
74LS244 octal buffer |
| IC8 |
74LS08 quad AND gate |
| IC9 |
74LS393 counter |
| IC10 |
74LS138 1 of 8 decoder |
| IC11 |
74LS688 digital comparator |
| IC12 |
74LS245 octal transceiver |
Additional Parts Needed For Remaining Experiments
(I priced these parts at about $24.00, mostly from Jameco .)
| Variable
Resistors |
|
| VR1 |
10K OFFSET TRIMMER (25 turn) equal to Bourns type 3296X |
| VR2 |
100K BASS TRIMMER equal to Bourns type 3386C |
| VR3 |
100K TREBLE TRIMMER equal to Bourns type 3386C |
| VR4 |
10K VOLUME TRIMMER equal to Bourns type 3386C |
Capacitors |
|
| C1, C3 |
.22MF
.2" or 5mm spacing film similar to Panasonic |
| C2 |
10MF
25v axial electrolytic similar to Panasonic |
| C4, C5, C6, C7 |
.01MF
.2" or 5mm spacing film similar to Panasonic |
| C8 |
330MF
6.3v axial electrolytic similar to Panasonic |
Jumper |
|
| JP1 |
.1" Header Type Jumper |
Diodes |
|
| D1, D2 |
1N4148 switching diode |
| IN/OUT
CONNECTORS |
|
| J1, J2 |
Switchraft 1/8" phone jack -- Mouser Electronics # 16PJ528 |
| Resistors
-- All Are 1/8 Watt |
|
| R1 |
3.9K |
| R2 |
4.7M |
| R3, R4 |
15K |
| R5,R6 |
470 |
| R7,R8,R9 |
10K |
| R10 |
3.3K |
| R11 |
150K |
| Integrated
Circuits |
|
| IC1 |
TL074 or LF347A quad op amp |
| IC4 |
ADC0809 8 input, 8-bit AD converter |
| IC5, IC6 |
DAC0832 8-bit DA converter |
| IC13 |
LM380N-8 power amp (8 pin DIP version) |
PARTS SOURCES
A
AAA The Bottom Line Surplus
Alltronics
All Electronics Corp
Allied Electronics
Avnet Electronics
Alpha & Omega Electronics
Surplus Electronics
ATMEL
B
C
Chip directory
Circuit Specialists
Capital Electronics
Complete Computer Solutions, Inc
Computer & Computer
Engineering Resources, by Category, Ramey Corporation
Computer Liquidations, LTD
D
E
EIO Electronics Surplus
Electrical
Engineering Vendors
electroBASE
listing of distributors, representatives, services,
and component manufacturers
Electronet
Electronic Parts Data Base
Electronic
Component Distributors
Electronic Surplus Electronics
Components
Electronics
Bookmark -- Some Resources
Electronics PARTS
SUPPLIERS List
Electronics Surplus
-- DW Elect
Electronix Express
Excess, Surplus Electronics Directory
F
FaradNet Home Page
Futurlec Electronic Components
G
Gray's Brief Semiconductor URL Page
H
Harry Krantz Company
HSC Electronic Supply
I
J
Jameco Electronics
JDR Micro Electronics
K
MECI Electronics
M.C. Howard Electronics
Maxim
Mitel Semiconductor
MX-COM
Miscellaneous
links
Mondo-tronics' Robot Store
Mouser Electronics
Mushroom Components
N
National Semiconuctor
Nerd World Electronic Components
Newark
New, used, and surplus computer equipment
Norm's Industrial
Electronics Component Manufacturers
Now! Components Ltd
Provides an eCommerce service for buyers and sellers of
electronic components.
Nuts & Volts Magazine
O
Oatley Electronics - Links To Other Sites
Q
Quality Kits
On-Line Catalog
"We offer a wide selection of electronic kits for the
beginner or more advanced projects for the electronics expert. Quality Electronic
kits from Maplin Electronics, Velleman - kit and DIY Electronics."
R
R & D Electronics
RadioShack
Ramsey Electronics
Rich's Surplus Electronics Warehouse
S
Semicon Internet Information System
Surplus Al's
Surplus - clearance
sales - liquidations
Surplus Direct
Surplus Electronic Parts G-G Enterprises
Surplus Electronic Parts --
Telepath
Surplus Electronic Source
List
Surplus Electronics Market
Surplus Traders - 750 Page Computer and Surplus
Switchcraft
T
Tandy Corporation Home Page
Tanner Electronics
Tech America
TI Logic Home Page
COMPILER, ASSEMBLER AND DEBUGGER
MIX Software
1132 Commerce Drive
Richardson TX 75081
(800) 333-0330 (orders only)
(214) 783-6001 (other)
Printed Circuit Boards
Lower quantities of bare, silk-screened, solder-masked boards with gold-plated
edge-board connectors can be purchased from me for $20 each, postage
paid. I'll
even sell you a complete board with the expanded capabilities for $75 if
that's
what you want, although I'd rather hear of people (especially youth)making
their
own. A kit consisting of a board and parts is $50. Texas residents, please
don't worry about the tax -- I'll pay it -- how many times have you seen that?
Joe Reeder
1455 N. Perry #1205
Carrollton TX 75006
You can save if you need greater quantities of bare boards:
| QUANTITY
|
PRICE EACH |
| 1 to 4 |
$20.00 |
| 5 to 14 |
$18.90 |
| 15 to 24 |
$18.65 |
| 25 to 49 |
$18.45 |
| 50 to 99 |
$18.35 |
| 100 to 249 |
$18.30 |
| 250 to 499 |
$17.50 |
| 500 to 999 |
$17.15 |
| 1000 Up |
$16.75 |
One way to pay is through PayPal on the site. As a bonus, they offer $5 just to sign up. That means a single bare board only costs you $15!
Shipping: