ความรู้มาตรวิทยาและอัญมณีศาสตร์

กระทรวงอุตสาหกรรมได้ออกประกาศมาตฐาน มอก. 17025-2548 ใช้แทน มอก. 17025-2543 ซึ่งได้เคยประกาศใช้ในก่อนหน้านี้ เรื่อง ข้อกำหนดทั่วไปว่าด้วยความสามารถของห้องปฏิบัติการทดสอบและห้องปฏิบัติการสอบเทียบ หรือรับเอา ISO/IEC 17025-2005 มาใช้แทน ISO/IEC 17025-2000 ในระดับเหมือนกันทุกประการ มีหัวข้อหลัก 5 ข้อ ประกอบด้วย ขอบข่าย มาตรฐานนี้ใช้ได้กับทุกที่ทำการทดสอบและ/หรือสอบเทียบ ไม่ว่าจะเป็นห้องปฏิบัติการระดับใดก็ตาม เอกสารอ้างอิง ให้ใช้เอกสารตามปีที่ระบุ ถ้าไม่ระบุปี ให้ใช้เอกสารฉบับล่าสุด ศัพท์และนิยาม ให้เป็นไปตาม ISO/IEC 17000 และ VIM ข้อกำหนดด้านการบริหาร มีข้อกำหนดระบุไว้ 15 ข้อ คือ องค์กร ระบบการบริหารงาน การควบคุมเอกสาร การทบทวนข้อตกลง ข้อเสนอและสัญญา การจ้างเหมาช่วงและการทดสอบและสอบเทียบ การจัดซื้อผลิตภัณฑ์และบริการ การให้บริการต่อผู้ใช้บริการข้อร้องเรียน การควบคุมการทดสอบและ/หรือสอบเทียบที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด การปรับปรุง การปฏิบัติการแก้ไข การปฏิบัติการป้องกัน การควบคุมบันทึก การตรวจติดตามคุณภาพภายใน การทบทวนการบริหารงาน รายละเอียดให้เป็นไปตาม ISO/IEC 17025:2005 ข้อ 4 และ ข้อกำหนดด้านวิชาการ มีข้อกำหนดระบุไว้ 10 ข้อ คือ ข้อกำหนดทั่วไป บุคลากร สถานที่และภาวะแวดล้อม วิธีทดสอบและวิธีสอบเทียบและการตรวจสอบความใช้ได้ของวิธี เครื่องมือ ความสอบกลับได้ของการวัด การชักตัวอย่าง การจัดการตัวอย่างทดสอบและสอบเทียบ การประกันคุณภาพผลการทดสอบและสอบเทียบ การรายงานผล รายละเอียดให้เป็นไปตาม ISO/IEC 17025:2005 ข้อ 5

เพชรได้ชื่อว่าเป็นอัญมณีที่มีราคาแพงที่สุด มีคุณสมบัติครบถ้วนตามความหมายของอัญมณี 3 ประการ คือ มี ความสวยงาม ความคงทน และ ความหายาก ซึ่งอัญมณีทั่วไปมีคุณสมบัติเพียงประการเดียวก็เพียงพอแล้ว นอกจากนี้มูลค่าของอัญมณียังขึ้นอยู่กับคุณสมบัติ 4 ประการ คือ น้ำหนัก ความสะอาด การเจียระไน และ สี เพชรที่นิยมโดยทั่วไปในท้องตลาดส่วนใหญ่เป็นเพชรใสไร้สี แต่ยังมีเพชรอีกกลุ่มหนึ่งที่มีราคาแพง เนื่องจากหายากมากในธรรมชาติ และมีคุณสมบัติของอัญมณีครบถ้วนทั้ง 4 ประการ คือ เพชรสี อย่างไรก็ตามเพชรดิบส่วนใหญ่จากเหมืองการผลิตไม่ได้มีคุณภาพสูง คือส่วนใหญ่จะมีสีเหลืองอ่อนหรือสีน้ำตาลอ่อน แต่เพชรเหล่านี้สามารถนำมาอาบรังสีให้เป็นเพชรสีได้เช่น สีเขียว ต่อด้วยการเผาอบให้ สีเหลือง หรือ สีชมพู การที่จะได้เพชรสีอะไรนั้นขึ้นอยู่กับชนิดของเพชรตั้งต้นและสีสุดท้ายที่ต้องการ เช่นต้องการเพชรสีเขียว ก็อาบรังสีนิวตรอนอย่างเดียว แต่ถ้าต้องการเพชรสีเหลือง เพชรตั้งต้นใช้เป็นชนิด Ia (เพชรส่วนใหญ่ในธรรมชาติเป็นชนิดนี้) อาบรังสีนิวตรอนแล้วต่อด้วยการเผาอบ แต่ถ้าต้องการเพชรสีชมพู เพชรตั้งต้นใช้เป็นชนิด Ib (มีปริมาณน้อยในธรรมชาติ) อาบรังสีนิวตรอนแล้วต่อด้วยการเผาอบเช่นกัน การตรวจสอบชนิดของเพชรตั้งต้นสามารถทำได้โดยใช้เทคนิคการดูดกลืนรังสีอินฟราเรด

กระทรวงอุตสาหกรรมได้ออกประกาศ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ฉบับใหม่ปี 2552 เกี่ยวกับ ระบบบริหารงานคุณภาพ : ข้อกำหนด มีเนื้อหาใจความหลักคือ ยกเลิก มอก. 9001-2544 เปลี่ยนเป็น มอก. 9001-2552 หรือก็คือเปลี่ยนจาก ISO 9001 : 2000 เป็น ISO 9001 : 2008 โดยจุดมุ่งหมายของข้อกำหนดในมาตรฐานนี้ คือส่งเสริมให้นำหลักการบริหารงานคุณภาพมาใช้งาน หลักการที่สำคัญคือ ระบบการจัดเก็บเอกสาร (documented system) ซึ่งแตกต่างจากระบบของเอกสาร (system of document) การจัดเก็บเอกสารอาจประกอบด้วย เอกสารที่ระบุนโยบายคุณภาพและเป้าหมายคุณภาพ คู่มือคุณภาพ เอกสารที่เกี่ยวข้องกับระบบการบริหารงานคุณภาพ เป็นต้น มาตรฐานระบบการบริหารงานคุณภาพฉบับนี้มีหัวข้อหลักอยู่ 8 ข้อ คือ ขอบข่าย เอกสารอ้างอิง บทนิยาม ระบบการบริหารงานคุณภาพ ความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร การบริหารด้านทรัพยากร กำหนดให้มีรายละเอียดเป็นไปตาม ISO 9001 : 2008 ข้อ 1-6 ตามลำดับ มาตรวิทยาเกี่ยวข้องกับ ISO 9001 : 2008 คืออยู่ในข้อกำหนด ข้อ 7 ภาคการผลิต และ ข้อ 8 การวัด การวิเคราะห์และการปรับปรุง หัวข้อย่อยที่ชัดเจนคือข้อ 7.6 การควบคุมอุปกรณ์ตรวจสอบและการวัด เพื่อให้แน่ใจได้ว่าสินค้าที่ผลิตได้มีความถูกต้อง อุปกรณ์การวัดต้องมีการเทียบมาตรฐาน ปรับแต่งถ้าจำเป็น มีการระบุสถานะการเทียบมาตรฐาน มีระบบป้องกันการปรับที่จะทำให้ผลการวัดไม่ถูกต้อง และ มีระบบป้องกันความเสียหายในระหว่างการใช้งาน ซ่อมบำรุงและเก็บรักษา